Ketchup z cukinii i inne przetwory, które warto zrobić do domowej spiżarki
Ketchup z cukinii, dżem z cebuli, syrop z sosny, powidła z mirabelek, ocet jabłkowy i grusztarda – sześć przetworów, które wychodzą poza klasyczne dżemy. Przepisy, terminy zbiorów i zasady bezpiecznego przechowywania.
W skrócie
Domowe przetwory – sześć pomysłów poza klasyczny dżem
Tak. To przetwór o niskiej kwasowości, więc słoiki pasteryzuje się około 20 minut albo przechowuje w lodówce i zużywa w ciągu kilku tygodni.
Domowe przetwory nie kończą się na dżemie i ogórkach – ketchup z cukinii, dżem z cebuli, syrop z sosny, powidła z mirabelek, ocet jabłkowy i musztarda z gruszek to sześć propozycji, które robi się z tego, co akurat obrodziło. Kluczowa zasada przy każdym z nich jest ta sama: czyste, wyparzone słoiki, gorący produkt przelany do gorącego słoika i pasteryzacja tam, gdzie przetwór nie ma wysokiej kwasowości ani dużej ilości cukru.
Zdrowe odżywianie oraz produkty przygotowywane samodzielnie w domu zyskują w ostatnich latach dużą popularność. Coraz częściej wracamy do robienia w domowym zaciszu przetworów, a także zamienników produktów ze sklepowych półek. Soki, dżemy i inne twory przygotowywane przez nasze mamy i babcie są zwykle zdrowsze i smaczniejsze od tych oferowanych w marketach. Ale poza klasycznymi przetworami – co jeszcze warto przygotować do domowej spiżarki?
Ketchup z cukinii, czyli pyszny dodatek do potraw
Na rynku coraz częściej spotykamy sosy, które powoli zastępują klasyczny ketchup. Zwykle są to roślinne zamienniki, które można samodzielnie wykonać w domu. Ketchup z cukinii jest bardzo prosty w przygotowaniu. Potrzebna jest cukinia dowolnego rodzaju i koloru, którą trzeba rozdrobnić tarką lub blenderem, oraz dobre jabłka i przecier albo koncentrat pomidorowy. Do podsmażonej cebulki i jabłek dodaje się cukinię i przecier, doprawia, a już po godzinie można przelać wszystko do słoików.
To przetwór o niskiej kwasowości, więc słoiki trzeba dodatkowo pasteryzować – około 20 minut w温 gorącej wodzie – albo przechowywać w lodówce i zużyć w ciągu kilku tygodni.
Dżem z cebuli dla miłośników nietypowych smaków
Choć brzmi kontrowersyjnie, rzadko komu nie przypada do gustu. Jest świetnym dodatkiem do pieczywa, mięs, potraw z grilla i serów. Gdy cebula obrodzi, należy ją zebrać, oczyścić i pokroić w piórka. W międzyczasie karmelizujemy w garnku cukier i dodajemy cebulę, trzymając ją aż puści soki. Dodajemy wino i ocet, przyprawiamy, a potem smażymy do zmięknięcia i skarmelizowania. Podawać można na ciepło i na zimno. Smak będzie się różnił w zależności od rodzaju wybranej cebuli – czerwona daje łagodniejszy i słodszy efekt niż żółta.
Syrop z sosny na dolegliwości przeziębieniowe
Syrop z sosny bywa stosowany domowo przy kaszlu i przeziębieniu. Moc jego działania zależy od terminu zbioru pędów – najlepiej robić to na przełomie kwietnia i maja, gdy są jasnozielone, lepkie i z brązową łupiną. Zebrane pędy trzeba delikatnie umyć i pokroić na kawałki długości około centymetra albo lekko pognieść tłuczkiem. Następnie w słoikach układa się na przemian warstwę 3 cm pędów i 4 łyżeczki cukru, a na koniec można dodać odrobinę wody. Zakręcone słoiki odstawia się w nasłonecznione miejsce, aż powstanie syrop, który zlewa się do butelek.
Ważna uwaga: pędy zbieramy wyłącznie z dala od dróg i terenów opryskiwanych, a syrop traktujemy jako domowy dodatek, nie zamiennik leczenia. Przy kaszlu utrzymującym się dłużej niż dwa tygodnie potrzebna jest konsultacja lekarska – piszemy o tym w tekście Domowe sposoby na kaszel i przeziębienie.
Powidła z mirabelek
Śliwki mirabelki, przez wielu omijane szerokim łukiem, są świetnym pomysłem na niespotykane powidła – dodatek do naleśników albo przekąskę samą w sobie. Mijając na swojej drodze żółte lub czerwone kulki, warto je zebrać, a w domu oczyścić i usunąć pestki. Następnie wrzucić do rondla, a gdy zaczną puszczać sok, dodać cukier oraz imbir i miętę. Gotować przez cały dzień, na małym ogniu, z przerwami. Przed przełożeniem do słoików trzeba pamiętać o wyjęciu mięty.
Ocet jabłkowy z papierówek
Ocet jabłkowy to jeden z najlepszych naturalnych octów, a do jego przygotowania idealnie sprawdzą się kwaśne papierówki. Czyste jabłka wystarczy pokroić w plastry i ułożyć ciasno w słoiku, a następnie zalać wodą wymieszaną z cukrem. Słoik należy zakryć gazą, zabezpieczyć gumką i zostawić w ciemnym miejscu na 3–5 tygodni. Ocet będzie gotowy, gdy zniknie pianka, czyli zakończy się proces fermentacji. O jego zastosowaniach piszemy szerzej w tekście Właściwości octu jabłkowego.
Grusztarda, czyli musztarda z gruszek
Sama nazwa wskazuje, czym jest grusztarda. Sprawdzi się jako dodatek, sos i przekąska. Obrane, pokrojone i pozbawione gniazd nasiennych gruszki trzeba wstawić do piekarnika i poczekać, aż zmiękną, a w międzyczasie zagotować w garnku ocet z przyprawami. Następnie pognieść gruszki na purée, a zagotowany ocet przecedzić przez sitko. Potem wystarczy dolać ocet do gruszek, ponownie zmiksować, przełożyć do słoików i schłodzić w lodówce.
Zasady, bez których przetwory się nie udadzą
- Słoiki i zakrętki wyparzamy – wystarczy 10 minut w piekarniku w 120°C lub zalanie wrzątkiem. Zakrętki muszą być bez wgnieceń i rdzy.
- Gorące do gorącego. Gorący przetwór wlewamy do ciepłego słoika, zakręcamy i odwracamy do góry dnem na kilkanaście minut.
- Pasteryzujemy to, co nie jest kwaśne ani mocno słodzone – sosy warzywne, passaty, przetwory z cukinii i dyni. Dżemy o dużej zawartości cukru i marynaty octowe zwykle nie wymagają dodatkowej obróbki.
- Kontrolujemy wieczka. Wypukłe wieczko, syk przy otwieraniu albo zmieniony zapach oznaczają, że przetworu nie wolno jeść.
- Opisujemy słoiki datą – większość domowych przetworów zachowuje pełną jakość przez rok.
Najczęstsze pytania o domowe przetwory
Czy ketchup z cukinii trzeba pasteryzować?
Tak. To przetwór o niskiej kwasowości, więc słoiki pasteryzuje się około 20 minut albo przechowuje w lodówce i zużywa w ciągu kilku tygodni.
Kiedy zbierać pędy sosny na syrop?
Na przełomie kwietnia i maja, gdy pędy są jasnozielone, miękkie i lepkie. Zbieramy wyłącznie z dala od dróg i terenów opryskiwanych.
Jak sprawdzić, czy słoik dobrze się zawekował?
Wieczko powinno być lekko wklęsłe i nie klikać przy naciśnięciu. Wypukłe wieczko lub syk przy otwieraniu oznacza, że przetwór się zepsuł.
Ile trwa fermentacja octu jabłkowego?
Od 3 do 5 tygodni w ciemnym miejscu, w temperaturze pokojowej. Ocet jest gotowy, gdy zniknie pianka na powierzchni.
Jak długo przechowywać domowe przetwory?
Zwykle do roku, w ciemnym i chłodnym miejscu. Otwarty słoik trzyma się w lodówce i zużywa w ciągu kilku dni.
Więcej przepisów i porad kuchennych znajdziesz w przewodniku po kuchni.
O autorze
